مقدمه علم حقوق [دکتر محمد خاکباز]

پس از نگارش چندین کتاب در زمینه‌های تخصصی حقوق، به این فکر افتادم کتاب‌هایی به رشتۀ تحریر درآورم که قابل استفاده برای دانشجویان مقدمه علم حقوق در رشتۀ حقوق و سایر رشته‌ها و تمام افراد جامعه که حقوق نخوانده‌اند باشد تا آن‌ها هم آگاهی نسبی از مسائل حقوقی داشته باشند. به فضل پروردگار، نوبت‌های اول تا سوم چاپ این کتاب با استقبال دانشجویان مواجه شد و اقدام به تجدیدچاپ همراه با مطالب تکمیلی کردیم. توجه به چند نکته قبل مطالعۀ کتاب لازم است:

1. در کتاب حاضر، سعی شده نهایت سادگی و روانی و اختصار به‌عمل آید و مباحث تحلیلی را به کتاب‌های دیگر که دانشجو در طول دورۀ کارشناسی حقوق می‌خواند؛ ارجاع دادیم. به عقیدۀ بسیاری از دانشجویان ترم اول، مطالب مقدمه علم حقوق بسیار سنگین است و برخی استادان نیز براین عقیده‌اند: «مطالب مقدمه علم حقوق خود موخَّرِه است نه مقدمه»؛ برای همین بنده در هنگام نوشتن کتاب هر لحظه به یاد دوران دانشجویی می‌افتادم و خود را جای دانشجوی ترم اول حقوق می‌گذاشتم. عناوین و مفاهیم حقوقی را هم به زبانِ مورد پسندِ جوانان عزیز تازه‌وارد در این رشته، ساده‌سازی کردم. از دیگر نوآوری‌های کتاب حاضر «سبکی جدید» در ارائۀ مطالب به دانشجویان است. به‌عنوان نمونه، برای اولین بار بعد از ارائۀ تقسیمات علم حقوق «مرجع صالح» برای رسیدگی هر یک از دعاوی هم آموزش داده شده است.

2. کتاب حاضر می‌تواند به‌عنوان منبع درسی برای دانشجویان مقدمۀ علم حقوق رشتۀ حقوق و همچنین درس کلیات حقوق سایر رشته‌ها نظیر فقه و حقوق، حسابداری، مدیریت واقع شود.

3. کتاب حاضر می‌تواند برای مردمی که حقوق نخوانده‌اند ولی علاقه دارند تا کلیاتی از این علم بدانند مورد استفاده واقع شود.

4. دانشجویان عزیز مقدمه علم حقوق توجه داشته باشید این کتاب برای شما و کسانی که می‌خواهند حقوق را از پایه یاد بگیرند، نوشته شده است. بسیاری از مثال‌هایی که در کتاب آورده شده، برای آشنایی شماست و تحلیل و تکمیل آن‌ها را در ترم های بالاتر خواهید خواند. بنابراین، انتظار نداشته باشید تا همۀ آن‌ها را اینجا یاد بگیرید. به‌عنوان مثال، وقتی مثالی از وحدت ملاک در فقه زده شده است، شرایط کامل آن را در اصول فقه می‌خوانید یا وقتی مسأله‌ای در مورد تعارض قوانین در حقوق بین‌الملل خصوصی آورده شده، برای این است که شما بدانید چه روابطی در شاخۀ بین‌الملل خصوصی قرار می‌گیرد و تحلیل آن‌ها را در درس حقوق بین‌الملل خصوصی کارشناسی و کارشناسی ارشد خواهید خواند.